بر اساس آموزه های متون دینی زردشتیان ، ۵ گونه ازدواج در ایران باستان در میان پیروان دین زردشت ،پیامبر نور و مهربانی وجود داشته است که عبارتند از:

١-عقد ستر زنی :

به معنی فرزند خوانده است و این نوع عقد، در هنگام ازدواج دختری گرفته می‌شد که با هزینه پسر بالغی که قبل از زناشویی یا بدون فرزند در گذشته باشد با مردی ازدواج کند، بدین شرط که نخستین پسری که از این نوع زناشویی به وجود آید. به نام آن جوان و فرزند او خوانده شود. گاهی هم اتفاق می‌افتاد که بعد از درگذشت پسر بالغ بی فرزند یا مجرد، خواهر او را به عقد ستر زنی با هزینه برادر متوفی، شوهر می‌دادند و خواهر موظف بود نخستین پسر خود را به نام برادر معرفی درآورد. چون بعد ما اشتباهاً آن پسر را نتیجه ازدواج برادر و خواهر تصور می‌کردند. پس از ساسانیان، این نوع ازدواج نیز در متون زردشتیان منسوخ شده است.

به غیر از این عقدها، چهار عقد ازدواج دیگر به نام‌های:

٢ـ عقد پادشاه زنی:

که بین دختر و پسر برای بار اوّل و با رضایت پدر و مادر است.

٣ـ عقد ایوک زنی (زن یگانه):

این عقد هم هنگامی بود که دختراولاد منحصر به فرد پدر خود باشد. بدین شرط ضمن عقد که نخستین پسر خود را از این ازدواج به نام پدر و جانشین پدر خود درآورد و خانه و ارث پدر پس از بالغ شدن فرزند، به او انتقال دهد، زیرا خالی گذاردن خانه پدری و سرد کردن اجاق خانواده پدری، امری ناصواب شمرده می‌شد، ولی پس از اسلام به علّت سوء تفاهمی که نسبت به این نوع ازدواج در دیگران ایجاد شد و آن را در نتیجه ازدواج پدر و دختر تصویر می‌کردند، این نوع عقد بعداً منسوخ شد.

۴ـ عقد چاکر زنی:

که هنگامی برگزار می‌شود که زن بیوه‌ای برای مردی که قبلاً ازدواج کرده و بی فرزند مانده بود یا زن اولی آن مرد که دیوانه یا زمین گیر شده بود، عقد ازدواج برقرار می‌کرد. در چنین مواردی مرد می‌تواند با اجازه همسر خود، زن دیگری بگیرد. این زن در مقابل زن اول یا پادشاه زن، مقام چاکرزنی را داشت و در صورت امکان اختیار اداره منزل با زن اول بود.

۵ـ عقد خودرای زنی:

که بدون اجازه پدر و مادر دختر و پسر ازدواج می‌کردند، عقد از نظر شرعی درست ولی پدر و مادر حق داشتند در صورت عدم رضایت، فرزند خود را از ارث محروم کنند.