2-3-5 -اهمیت تابعیت کشتی:

1- از دید حقوق  بین الملل عمومی که متضمن جلوگیری از حرکت کشتی های بدون تابعیت یا کشتی های دزدیده شده می شود.

2- از لحاظ حقوق بین الملل خصوصی که متضمن اعمال قانون حاکم یا دولت صاحب پرچم است.

3- سلطه دولت متبوع کشتی بر آن که در این راستا معمولا دولتها معیارهایی را برای اعطای تابعیت کشتی در نظر        می گیرند از جمله اینکه:

الف) ساخت کشتی یا مالکیت آن یا ثبت آن در داخل کشور  انجام شود.

ب)  اینکه خدمه و ملوانان آن تابعیت کشوری که کشتی در آن ثبت شده را داشته باشند.

ج)  همچنین در برخی موارد ساخت کشتی به عنوان یک معیار واحد و انحصاری نیز ملحوظ می شود که در ماده ی 5 قانون دریایی ایران با توجه به همین مطلب هر کشتی ساخته شده  در ایران و دارای ظرفیت 25 تنی ،  ایرانی است. گفتنی است، ساخت کشتی که مستند بر  ماده دوم قانون تجارت ، عملی بازرگانی  است می تواند مستقیم یا غیر مستقیم باشد.

در ساخت مستقیم ، مدیر عامل خود قرار داد را منعقد کرده و بر ساخت کشتی نظارت داشته  و مالک کشتی تلقی می گردد.

در ساخت غیر مستقیم ، مالک به کارخانه ی کشتی سازی کار ساخت را واگذار کرده و  در این حیث تعهدات متعهد ساخت کشتی تحویل بی عیب و نقص کشتی در موعد مقرر و پاسخ گو بودن در قبال عیوب مخفی کشتی است  اما تعهدات متقاضی ساخت پرداخت وجه کشتی در فواصل تعیین شده در قرارداد و دریافت و تحویل کشتی به هنگام پایان ساخت  است.

 

  • - 4-3-5 -تابعیت موقت کشتی :

     کشتی در حال ساخت در ایران اگر از سازمان کشتیرانی مجوز داشته باشد می تواند موقتا تابعیت ایران را بدست آورد که این در صورتی امکان پذیر است که در ایران یا به ثبت رسیده باشد یا در بنادر ایران در حال انجام تشریفات ثبت داخلی باشد. مدت زمان کسب تابعیت موقت بیشتر از شش ماه نخواهد بود، این تابعیت موقت تا زمانی است که کشتی از ایران خارج نشده باشد . هنگامیکه کشتی تابعیت یک کشور را بدست می آوردباید تمام مقررات و کنوانسیون بین المللی را رعایت کرده و از آلودگی آب ها جلوگیر کند همچنین از قوانین و مقررات دولت متبوع خود پیروی کند و از علائم دولت متبوع خود که یکسری جنبه داخلی و یکسری جنبه بین المللی دارد استفاده کند.

 

4-3-5 -تابعیت فرمانده و افسران و کارکنان کشتی:

       به استناد ماده دوم قانون دریایی ، فرمانده و افسران و کارکنان کشتی ممکن است در صورت لزوم از اتباع غیر ایرانی باشند. در هر رو، مالک کشتی باید به هزینه خود ایرانیان را برای کار در کشتی پرورش داده و اندک اندک آنان را بجای کارکنان خارجی در کشتی بکار گمارد. در این صورت برنامه کارآموزی توسط مالکین کشتی تنظیم و پس از تصویب سازمان بنادر و کشتیرانی توسط مالکین مذکور به مورد اجرا گذاشته میشود ولی در هر حال می‌بایست در عرض چهار سال از تاریخ پذیرش تابعیت ایران دست کم  نیمی از کارکنان کشتی از ایرانیان باشند. مهندسین و افسران و کارکنان ایرانی کشتیرانی در مدتی که جزو کارکنان کشتی باشند از پرداخت مالیات بر حقوق و مزایای دریافتی معاف خواهند بود.

6-ثبت کشتی:

شرایط ثبت کشتی در قانون دریایی و آیین نامه ی ثبت کشتی ها و شناورها مصوب 10/09/44 آمده  است. برای ثبت کشتی پیش از هر چیز مالک کشتی می بایست تقاضای نام اختیاری کشتی  را تسلیم سازمان بنادر وکشتی رانی نماید به استناد ماده 6  آیین نامه ی ثبت کشتی ها و شناورها،  انتخاب اسامی که غیر ایرانی بوده و یا قبلا  ثبت شده ممنوع است. همچنین تشابه اسمی مجاز نیست. در مورد نامهای خارجی اگر این نام قبلا ثبت شده ،  ثبت آن در ایران منوط به تصویب هیات وزیران است.  همچنین می بایست  گواهی‌نامه‌های فنی آن توسط سازمان بنادر و کشتیرانی و یا یکی از مراجع صلاحیتدار بین‌المللی مورد تایید سازمان بنادر و کشتیرانی صادر شده باشد.

 به موجب ماده هشتم قانون دریایی مرجع ثبت نام کشتی ها اداره مرکزی ثبت کشتی  است که متولی ثبت شناورها، کنترل ایمنی و ارتقا ثبت کشتی ها،معامله وهرگونه نقل و انتقال کشتی و در نهایت اعطای گواهی نامه های بین المللی است. ضمانت اجرای عدم ثبت کشتی محروم شدن از حق برافراشتن پرچم ایران و محکوم شدن  مالک کشتی به پرداخت جریمه تسلیم اسناد کشتی می‌باشد.