نظام حقوقی مادها:

 مادها مردمی آریایائی نژاد در ایران باختری بودند از حدود قرن 9 پیش از میلاد، در منطقه‌هایی چون آذربایجان، عراق، کردستان، ری، و نیز مناطقی چون سیلک کاشان، قیطریه ... در تهران و نیز پیشوای ورامین زندگی می‌کردند. تا قرن 7 پیش از میلاد مادها به صورت پراکنده در مناطق فوق زندگی می‌کردند و نظام حقوقی منسجمی نداشتند، تا اینکه در 708 پیش از میلاد شیرمردی به نام دیاکو که رهبر مادهای شمال کشور بود و پیشینه داوری، عدل گستری و قضاوت را داشت. با پافشاری مردم و قبیله‌های دیگر ماد و با مشروعیت کامل مردمی بر تخت پادشاهی نشست. بدین گونه در این دوره از تاریخ حقوق ایران برای نخستین بار نظاره‌گر انتخاب حکمران به واسطه رأی مردم هستیم که در نوع خود در تمامی جهان بسیار کم‌نظیر هست. با پادشاهی دیاکو کم کم یک نظام حقوقی بر پایه عدل و اد و دادرسی عادلانه در ایران شکل گرفت در این دوره شخص پادشاه نیز به قضاوت و داوری میان مردم می‌پرداخت. پس از دیاکو فرورتیش و سپس هوخشتره به پادشاهی رسیدند. در زمان پادشاهی هوخشتره میان ایران و بابل اتحاد پدید آمده که نتیجه این اتّحاد، همگامی این دو کشور در جنگ با امپراطوری آشور و گشایش دروازه‌های نینوا بود. این همکاری بین‌المللی نیز به نوع خود از جهت حقوقی دارای اهمیّت است زیرا که نشان از یک پیمان بین‌المللی میان دو کشور ایران و بابل بوده است. . همبستگی با بابل ادامه داشت تا آنجاکه شاهزاده آمی تیس ایرانی به همسری نبوکدنصر بابلی در آمد و باغهای معلق بابل برای وی ساخته شد.

 در این دوران ماندانا دختر اژدهاک به همسری کمبوجیه از سرداران پارس در می‌آید. که این دو پدر و مادر کوروش بزرگ هخامنشی اند. در دوران مادها دستورهای حقوقی و قضایی بسیار انعطاف‌ناپذیر و محکم بود تا جایی که بعدها در بسیاری از کشورهای جهان استثنابردار نبودن قوانین و تغییرناپذیری آن در سرزمین ایران و حکومت مادها به صورت ضرب المثل درآمد.

در زمان مادها که آخرین پادشاهشان (چهارم) اژدهاک یا آستیاگ بود نظام پدرسالاری بیش از دوره‌های دیگر وجود داشت. ازدواج فرزندان و انجام هر امری با اجازة پدر بود.